Krośnieński model efektywności energetycznej

Wysoka lokata Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Krośnie w tegorocznym Ogólnopolskim Rankingu Najlepszych Przedsiębiorstw Energetyki Cieplnej nie jest wynikiem jakiegoś nagłego skoku, lecz efektem przemyślanej, realizowanej od długiego czasu strategii. W dobie transformacji energetycznej, gdy wiele podmiotów jest jeszcze na etapie poszukiwania modelu odejścia od paliw kopalnych, krośnieński system ciepłowniczy prezentuje dojrzałą strukturę, w której nowoczesne źródła wytwórcze współgrają z autorskimi rozwiązaniami z zakresu cyfryzacji i automatyki, wsparte miksem paliwowym ze znaczną dominacją OZE – komentuje Janusz Fic, prezes Krośnieńskiego Holdingu Komunalnego.

Biomasa i kogeneracja jako fundament systemu

Obecny system ciepłowniczy Krosna opiera się przede wszystkim na biomasie, która odpowiada za blisko 90% produkcji energii. Kluczową rolę odgrywa instalacja kogeneracyjna, umożliwiająca jednoczesną produkcję ciepła i energii elektrycznej. Takie rozwiązanie znacząco zwiększa sprawność całego układu i pozwala na efektywne wykorzystanie paliwa.

Węgiel już 6 lat temu został zredukowany do roli paliwa sezonowego i szczytowego. Ten kierunek zmian wpisuje się w szerszy proces dekarbonizacji oraz zwiększania efektywności energetycznej.

Cyfryzacja i inteligentne zarządzanie siecią

Jednym z najważniejszych elementów krośnieńskiego modelu jest zaawansowany system zarządzania siecią ciepłowniczą. Obejmuje on obecnie 247 węzłów cieplnych i został w całości opracowany przez naszą kadrę inżynierską.

Budowa magistrali światłowodowych oraz wdrożenie oprogramowania wizualizacyjnego, umożliwiły stworzenie w pełni zdigitalizowanego środowiska zarządzania. System oparty jest na interaktywnej mapie cyfrowej zintegrowanej z danymi geodezyjnymi i technicznymi, co pozwala na bieżące monitorowanie parametrów pracy sieci.

Największą wartością tego rozwiązania jest możliwość reagowania w czasie rzeczywistym – niemal natychmiast po pojawieniu się zmian czy odchyleń. W praktyce oznacza to nie tylko szybsze usuwanie awarii, ale przede wszystkim ich zapobieganie. Tym samym ciężar zarządzania systemem został przesunięty z reakcji na prewencję, co znacząco podnosi niezawodność dostaw.

Przełom w miksie paliwowym

Kolejnym kluczowym etapem transformacji jest budowa bloku energetycznego opalanego pozostałościami z sortowania odpadów. Choć inwestycja uległa opóźnieniu, jej uruchomienie planowane jest jeszcze w bieżącym roku.

Wprowadzenie tego źródła energii będzie przełomowe dla całego systemu. Po pierwsze, pozwoli niemal całkowicie wyeliminować węgiel, który zostanie zredukowany do roli paliwa rezerwowego. Po drugie, zwiększy niezależność energetyczną miasta dzięki wykorzystaniu lokalnego paliwa pozyskiwanego z własnych odpadów i własnej sortowni.

Nowy blok przyczyni się również do istotnego wzrostu produkcji energii elektrycznej, w związku ze zwiększeniem czasu pracy w układach skojarzonych, które będą odpowiedzialne za produkcję blisko 80% energii cieplnej. Oznacza to dalszą poprawę efektywności całego systemu oraz jego większą odporność na zmiany rynkowe.

Klaster energii

Krośnieński system ciepłowniczy wykracza dziś poza tradycyjne ramy dostarczania ciepła. Spółka konsekwentnie rozwija produkcję energii elektrycznej na potrzeby własne oraz lokalnej społeczności, a Elektrociepłownia Krośnieńska jest niemalże sercem tego systemu.

Powołanie Krośnieńskiego Klastra Energii umożliwia efektywne zarządzanie lokalnymi zasobami energetycznymi. Po zakończeniu budowy nowego bloku energetycznego, planowane jest objęcie wszystkich jednostek miejskich dostawami energii elektrycznej produkowanej lokalnie.

Taki model nie tylko zwiększa bezpieczeństwo energetyczne, ale również stabilizuje koszty i ogranicza wpływ wahań cen na rynkach zewnętrznych.

Magazynowanie energii i dalsze kierunki rozwoju

Naturalnym uzupełnieniem rozwijanego systemu są inwestycje w magazynowanie energii. Obecnie realizowane są projekty związane zarówno z magazynami energii elektrycznej, jak i budową magazynu ciepła o pojemności około 2000 m³.

Szczególne znaczenie ma planowany dobowy magazyn ciepła, który zwiększy elastyczność pracy systemu ciepłowniczego i pozwoli na jeszcze lepsze wykorzystanie energii produkowanej w kogeneracji. Magazynowanie ciepła oraz energii elektrycznej umożliwi także efektywne zagospodarowanie nadwyżek produkcyjnych oraz stabilizację pracy źródeł ciepła i energii.

System jest projektowany jako zintegrowany organizm – uzupełnia go m.in. flota autobusów elektrycznych, które w naszym przypadku pełnią funkcję „mobilnych magazynów energii”, gdyż są ładowane w momentach posiadania nadwyżek energii. Równolegle prowadzone są inwestycje w systemy sterowania dla klastra energii oraz dalszą rozbudowę infrastruktury wytwórczej.

Efektywność jako fundament bezpieczeństwa